Học toán và khoa học bằng tiếng Anh, vết xe đổ từ Malaysia

  • UEE|
  • ASP|
  • JMS|
03 Oct 2013

Từ năm 2003, chính phủ Malaysia thực hiện chính sách mới: chọn tiếng Anh làm ngôn ngữ chính thức cho việc giảng dạy các môn toán và khoa học trong nhà trường. Sau sáu năm thực hiện chính sách này, quyết định cuối cùng được đưa ra là huỷ bỏ chương trình học toán và khoa học bằng tiếng Anh. Chương trình này thực hiện cho cấp 1 và cấp 2 của Malaysia, nhưng kết quả là năng lực toán, khoa học của học sinh giảm sút, khả năng tiếng Anh không cải thiện. 

Mục tiêu của chính sách này ở Malaysia là cải thiện năng lực tiếng Anh chuyên ngành, khả năng sử dụng tiếng Anh chung qua các bài giảng có nội dụng toán, khoa học. Từ đó cải thiện cơ hội việc làm cho người tốt nghiệp. Nguyên nhân rõ nhất của thất bại ở Malaysia là i) năng lực tiếng Anh của học trò quá thấp, và giáo viên cũng gặp nhiều khó khăn trong việc sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy ii) xã hội đa văn hoá sắc tộc (dẫn đến những tranh cãi mang tính chính trị).

hoc toan bang tieng Anh

Đó là vết xe đổ ở Malaysia, gần đây được Bộ giáo dục đưa về thực hiện ở Việt Nam. Ở Việt Nam thì thực trạng i) cũng không khá gì hơn Malaysia, thậm chí là còn tệ hơn, dù chương trình được thực hiện với đối tượng lớn tuổi hơn (cấp 3) và là những trường chuyên, lớp chuyên. Ngay cả với các trường đại học lớn và uy tín như ở ĐHKHTN, số người giảng dạy các môn toán, khoa học bằng tiếng Anh cũng không phải là nhiều.  

Các chính sách, đề án, đổi mới gần lâu nay của Bộ giáo dục phần nhiều là đặt ra các tiêu chuẩn mới, đồng nghĩa với những khó khăn mới cho giáo viên, thay vì cải thiện thu nhậpđời sống giáo viên, cơ hội phát triển chuyên môn: giảm giờ dạy, tăng lương, giao lưu và trao đổi chuyên môn

Cái khó nhất của ý tưởng này nằm chính ở khả năng ngôn ngữ của giảng viên, học sinh còn hạn chế. Bởi, dạy các môn khoa học tự nhiên bằng tiếng mẹ đẻ đã khó, nay lại phải dạy bằng một ngôn ngữ khác lại càng khó hơn. Hệ quả là hai bên-cả thầy và trò sẽ dẫn đến thỏa hiệp bằng cách nói xen tiếng Việt, né tránh những vấn đề khó trong khi giảng dạy. Giảng viên không đủ sự tinh tế, đa dạng ngôn ngữ để truyền tải những ý tưởng, lập luận trong các bài toán. Kết quả là chúng ta chỉ thu được một sự nửa vời, không đi đến đâu cả về khoa học, cả về tiếng Anh. Mấy thực tế ở Việt Nam

  • chưa có chuẩn bị về giáo viên cho việc giảng dạy các môn khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh
  • không có sự khác biệt nào về mặt đối xử với giáo viên nhận nhiệm vụ này
  • học sinh (luôn luôn) không có mục tiêu nhất quán cho việc học bằng tiếng Anh

Theo chúng tôi, ngưỡng tiếng Anh tối thiểu có thể giảng dạy toán, các môn khoa học bằng tiếng Anh là 7.0 IELTS. Thực trạng, ở Hà Nội, giáo viên nói tiếng Anh đơn giản còn sai, phát âm sai, dẫn đến mất uy với học sinh. Cầm chắc thất bại. Dạy toán và khoa học bằng tiếng nước ngoài chỉ thực hiện được với một đối tượng hẹp, và có chọn lựa rất kỹ lưỡng người dạy, người học.