Những ngôi sao tỏa sáng sau IMO

  • UEE|
  • ASP|
  • JMS|
22 Jun 2015

Kỳ thi toán học quốc tế IMO (International Mathematical Olympiad) có sự tham gia của hơn 100 nước, từ 5 châu lục, được tổ chức lần đầu tiên tại Romania năm 1959. Năm nay IMO 2015 được tổ chức tại Thái Lan. Đây là kỳ thi học sinh giỏi toán lớn nhất và uy tín nhất dành cho học sinh dưới 19 tuổi trên toàn thế giới. Mỗi nước có thể gửi không quá 6 thí sinh.  

IMO là kỳ thi có tính chất quốc tế thực sự, chứ không như một số kỳ thi mà người ta cố gắn chữ World hoặc International. 

Bài này giới thiệu một số gương mặt nhà toán học trẻ (sinh sau năm 1975) đã tham gia dự thi IMO ít nhất ba lần, và trở thành nhà toán học rất thành công. 

Nikolay Nikolov (sinh năm 1976, người Bulgary)

Nikolay Nikolov (người Bulgary), sinh năm 1976, đã tham gia IMO bốn lần (từ năm 1992 đến 1995), giành 3 HCV và 1 HCB, trong đó có giải đặc biệt cho bài tổ hợp số 6 trong kỳ thi năm 1995. Hiện tại, Nikolay Nikolov là giáo sư trường Đại học Oxford Anh Quốc. Nikolov nghiên cứu về Nhóm đại số, nhóm hầu hữu hạn (profinite), nhóm đơn hữu hạn. Năm  2007 Nikolov nhận giải thưởng Whitehead cho những nhà toán học trẻ của Hội toán học London vì nhiều kết quả quan trọng, trong đó nổi tiếng nhất là cùng với Dan Segal cho lời giải giả thuyết của Serre về những nhóm hầu hữu han. Chứng minh này in trong hai bài dài tổng cộng 100 trang trên tạp chí hàng đầu Ann. Math.

 

Sug Woo Shin (sinh năm 1979, người Hàn Quốc)

Sug Woo Shin (người Hàn Quốc), sinh năm 1979, đã tham gia IMO ba lần (từ năm 1994 đến 1996) giành 2 HCV, và 1 HCB. Hiện tại, Sug Woo Shin là phó giáo sư trường đại học California ở Berkeley, Hoa Kỳ.

Sug Woo Shin nghiên cứu nhiều vấn đề quan trọng của Lý thuyết số hiện đại như biểu diễn Galois, đa tạp Shimura, nguyên tắc hàm tử của Langlands (Langlands functoriality) công thức vết (trace formula), và các dạng tự đẳng cấu. Ngay từ luận án dưới sự hướng dẫn của R. Taylor (Đại học Harvard, cũng là thầy hướng dẫn của TS. Lê Hùng Việt Bảo), các kết quả của Sug Woo Shin về liên hệ giữa biểu diễn Galois và đa tạp Shimura đã thu hút sự quan tâm của những chuyên gia hàng đầu trong ngành.

 

 

Ciprian Manolescu (sinh năm 1978, người Romania)

Ciprian Manolescu (người Romania), sinh năm 1978, đã tham gia IMO ba lần (từ năm 1995 đến 1997). Anh là người đầu tiên đạt điểm tuyệt đối 42/42 ba lần liên tiếp, và duy nhất cho đến giờ. Khi là sinh viên Đại học Harvard, Manolescu cũng luôn đứng trong top 5 người có kết quả cao nhất ở tất cả ba lần tham dự Kỳ thi nổi tiếng Putnam, dành cho sinh viên đại học.                

C. Manolescu hiện là giáo sư trường đại học California ở Los Angeles (UCLA, cùng khoa Toán với Giáo sư Terrence Tao). Năm 2012 anh nhận giải thưởng của Hội toán học Châu Âu cho những nhà toán học trẻ dưới 35 tuổi về những đóng góp nền tảng cho lý thuyết đồng điều Floer tổ hợp trong tô pô số chiều thấp.

 

Peter Scholze (sinh năm 1987, người Đức)

Peter Scholze (người Đức), sinh năm 1987, đã tham gia IMO bốn lần (từ năm 2004 đến 2007), giành 3 HCV và 01 HCB, trong đó có lần thi năm 2007 ở Việt Nam. Hiện tại, Scholze ngồi ghế giáo sư của Hausdorff ở Đại học Bonn, Đức. 

Anh cũng là người nhận chức danh giáo sư trẻ nhất của Đức khi mới 25 tuổi. Ngay từ kết quả luận án làm với M Rapoport anh đã đưa ra một công cụ mới (các không gian perfectoid) cho phép đưa ra chứng minh khác của giả thuyết Langlands địa phương (được đưa ra ban đầu bới Harris-Taylor). Cũng dùng công cụ mới này P. Scholze đưa ra chứng minh một trường hợp quan trọng cho giả thuyết của Deligne và nhiều kết quả quan trọng khác. Nhờ kết quả này anh nhận giải thưởng Cole về Đại số của Hội toán học Mỹ, và gần đây nhất là giải thưởng danh giá Ostrowski. Các kỹ thuật của P. Scholze được kỳ vọng rất nhiều, nói riêng năm ngoái (2014) Viện Toán MSRI (Berkeley, Hoa Kỳ) đã tổ chức một hội nghị đặc biệt (Hot topic Workshop) thảo luận về những ứng dụng tiếp theo của lý thuyết các không gian perfectoid với sự tham gia của những chuyên gia hàng đầu như R. Taylor, M. Kisin, M. Emerton, ...

Peter là ứng viên sáng giá cho giải thưởng Fields trong tương lai rất gần!

Đào Phương Bắc, Phạm Văn Thuận